Jak Irlandczycy uratowali Sobieską, czyli seminarium The Irish to the Rescue: the Tercentenary of Polish Princess Clementina’s Escape 30.04.2019

Portrait of Maria Clementina as young woman (Maria Klementyna w młodości) National Library of Scotland License: CC BY 4.0   W roku 1718 Jakub Sobieski, rezydujący w Oławie na Śląsku zgodził się na zaręczyny jego córki Marii Klementyny, z Jakubem Edwardem Stuartem, mieszkającym na (miał taką nadzieję) czasowym wygnaniu w Rzymie. Habsburgowie, pod których władzą … Read more

Siostry przeciw Imperium; Patrick Quigley, Sisters against the empire. Countess Constance Markievicz and Eva Gore-Booth, 1916-1917, Dublin, Liffey Press, 2016

“Długo szukała, aż znalazła dwumetrowego Polaka. Przeniósł się on z nią do Irlandii, gdzie ona rzucała bomby, a uśmiechnięty mąż. bardzo tym ubawiony, prowadził teatr i malował obrazy, z których jeden, tryptyk Chleb, znajduje się w dublińskim muzeum.[1]” Tak Kornel Makuszyński opisywał burzliwy związek swego ziomka ze Lwowa, dramaturga i malarza Stanisława Dunin-Markiewicza z Constance Gore-Booth, arystokratką irlandzką, która przeszła … Read more

Pięćdziesiąt twarzy Teodory (Jolanta Antecka, Małgorzata Buyko, Teodora, moja miłość. Życie codzienne Jana i Teodory Matejków, Bosz, 2014)

Zagadka Teodory Matejko prześladowała mnie od dzieciństwa. W moim domu rodzinnym gromadziło się albumy malarskie i dyskutowało o sztuce.  Jak to możliwe, że artysta prawie wszystkim swoim postaciom żeńskim daje twarz swojej żony?.. Pamiętam złośliwe uwagi mojej Mamy, ale nikt z nas nie wiedział jak to było na pewno, łącznie z wujem malarzem, który bardziej … Read more

Nieznośny Babsztyl czy Lady Paradox?.. (Hanna Faryna-Paszkiewicz, Polemira. Niesłusznie zapomniana, Narodowe Centrum Kultury, Wydawnictwo Nisza, Warszawa 2016)

Książka Hanny Faryny-Paszkiewicz o zapomnianej, kontrowersyjnej pisarce z pokolenia Nałkowskiej nie jest pracą literaturoznawczą. Co za tym idzie, mówi głównie o życiu bohaterki w burzliwych czasach a nie o twórczości; mówi bardzo rzetelnie, bez poszukiwania sensacji ale ciekawie, starając się unikać oceniania. Zainteresowałam się nią, zaciekawiona życiem pisarki urodzonej na Kresach, wielbiącej Marszałka Piłsudskiego, a mimo to … Read more

Wielkopolska wojna Murphy’ego (Daniel Kęszycki, Wspomnienia z 1919/22)

Wspomnienia powstańców bywają bardzo różne, naczytałam się sporo relacji z 1863-1864 i choć szanuję pamięć autorów, to bywały momenty, gdy miałam już dosyć szarej monotonii narracji i skoncentrowania niektórych powstańców tylko i wyłącznie na własnej osobie, połączonej z rzucaniem gromów na jednego osobistego wroga w  szeregach insurekcji. Biorąc do ręki pamiętniki Daniela Kęszyckiego, które zainteresowały mnie, ponieważ jego … Read more