Afroteka= Stop stereotypom o Afryce #6

Drogi Czytelniku!

W Afrotece nie może zabraknąć literatury z maghrebskiego kręgu kulturowego. Jednym z jej przedstawicieli jest Mohammed Moulessehoul, tworzący w języku francuskim. Urodził się w 1955 roku w miejscowości Kenadsa w Algierii. Algierska Republika Ludowo-Demokratyczna położona jest w Afryce Północnej nad Morzem Śródziemnym między Marokiem, Libią i Tunezją. Większą cześć obszaru tego kraju  zajmują wchodzące w skład Sahary pustynie. Choć językiem urzędowym jest język arabski, to drugim językiem, jakim posługują się mieszkańcy, jest język francuski. Jest to związane z historią Algierii, która przez ponad 130 lat była francuską kolonią. Odzyskała niepodległość w 1962 roku w wyniku  krwawej wojny trwającej w latach 1954–1962. Religią dominującą w tym państwie jest islam.

Mohammed Moulessehoul, nim zaczął pisać, był oficerem – aby uniknąć cenzury wojskowej, już jako pisarz, przybrał pseudonim, którymi stały się imiona jego żony Yasmina Khadra. Autor wyjawił swoją prawdziwą tożsamość dopiero w 2001 r., po wystąpieniu z wojska i udaniu się na emigrację do Francji, w której obecnie mieszka i piórem walczy o sprawiedliwość. Jego twórczość tłumaczona jest na około czterdzieści języków. Z ciekawostek dodam, że twórczość Mohammeda Moulessehoula była przedmiotem pracy doktorskiej napisanej w 2013 roku w Instytucie Filologii Romańskiej na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu.

W przekładzie na język polski ukazały się powieści Owieczki Pana, Jaskółki z Kabulu, Kuzynka K., O czym marzą wilki, Co dzień zawdzięcza nocy, Aniołowie umierają od naszych ran, Bóg nie mieszka na Hawanie, Ostatnia noc Kadafiego, Afrykańskie równanie, Zamach.

Powieść Zamach (oryg. L’attentat) w przekładzie Beaty Kowalskiej ukazała się w Polsce w 2018 roku nakładem wydawnictwa Sonia Draga. Książka została uhonorowana nagrodą księgarzy francuskich: Prix des Libraires 2006 i była nominowana do prestiżowych nagród literackich: Prix Goncourt, Prix de l’Academie i Prix Femina. W 2012 roku na podstawie książki powstał film pod tym samym tytułem (produkcja belgijsko-francusko-libańsko-katarska). Pomimo, że film otrzymał prestiżowe nagrody na festiwalach filmowych (MFF w San Sebastián, MFF w Marakeszu, gdzie zdobył Grand Prix oraz na Transatlantyk Festival Poznań), to w  krajach arabskich został ocenzurowany ze względu na sceny kręcone w Izraelu.

Wracając do książki –  Zamach to powieść bardzo złożona. Głównym bohaterem książki jest dr Amin Dżaafari, który jest Arabem izraelskiego pochodzenia. Pracuje jako chirurg w jednym ze szpitali w Tel-Awiwie. Wiedzie z pozoru „normlane”  życie. Ma rodzinę , jest szanowany przez współpracowników i społeczeństwo. Jego życie zmienia się w ułamku sekundy, kiedy w restauracji wypełnionej ludźmi dochodzi do eksplozji. Wśród ofiar identyfikuje ciało swojej żony. To ona była zamachowcem-samobójcą, to ona była odpowiedzialna za śmierć niewinnych jednostek. Doktor postanawia dowiedzieć się prawdy, chce znaleźć winnego jej zachowania.

Zamach obala mit, że zamachowcami-samobójcami zazwyczaj są osoby, które wywodzą się ze środowisk biedoty, że to frustracja popycha ich w kierunku czynów ostatecznych. Tutaj

zamachowcem okazuje się być żona lekarza, dzięki czemu autor zmusza czytelnika do refleksji odnoszącej się do samoświadomości siebie i swych bliskich.

Dzieła Yasmina Khadra dostępne są w księgozbiorze Biblioteki Uniwersyteckiej (kolekcja literatury pięknej).

Na zakończenie zaproszę Ciebie, Drogi Czytelniku, na Ogólnopolski Festiwal Filmów Afrykańskich Afrykamera, który odbędzie się po raz kolejny w Poznaniu w dniach 12-17 grudnia. Szczegółowy program festiwalu dostępny  jest pod linkiem https://afrykamera.pl/program/poznan

Polecam,  Marzena Kowalska

Yasmina Khadra, Zamach, przeł. Beata Kowalska, Wydawnictwo Sonia Draga, Katowice 2018

Licencja Creative Commons

Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Niewidzialna Ręka

W 1956 roku troje dzieci w poszukiwaniu pomysłu na zabawę udało się na plac budowy. Dzieci nigdy nie wróciły. Zostały uznane za zaginione, szukała ich cała Polska. Po kilku miesiącach przypadkowy przechodzień odkrył, co się z nimi stało. Podczas zabawy na stercie piachu nastąpiło jej osunięcie na dzieci, które zostały zasypane i zaduszone. Był to … Read more

Afroteka = Stop stereotypom o Afryce #6

Drogi Czytelniku! Dziś proponuję Tobie debiut literacki Stanie płatne (Debout-payé) autorstwa Gauza,  a właściwie Armanda Patricka Gbaka-Brédé. Gauz jest z wykształcenia biochemikiem, który działa także jako fotograf, scenarzysta, dokumentalista i redaktor satyrycznej gazety ekonomicznej. Urodził się w Abidżanie, największym mieście i jednocześnie głównym ośrodku  naukowo-kulturalnym na Wybrzeżu Kości Słoniowej, w którym językiem urzędowym jest język … Read more

Otwórz się na Wikipedię. Wirtualna encyklopedia jako narzędzie dla edukatorów, bibliotekarzy i ludzi kultury

Lane Hartwell, licencja CC-BY-SA 3.0 Co robi pisarz, który do pracy koniecznie potrzebuje znać historię pewnego wynalazku? Oczywiście, sięga do Wikipedii. Nawet jeśli, jak Jerzy Pilch, internetu używa bardzo rzadko, a  pod ręką ma papierowe wydawnictwa encyklopedyczne na niemal każdy temat. Oddajmy jednak głos samemu Pilchowi, który w wywiadzie dla Agaty Napiórkowskiej mówił: Kiedyś, nie … Read more

„…w klimatycznej czytelni z piękną drewnianą antresolą…”

W jednej z powieści kryminalnych Piotra Bojarskiego bohater – detektyw-amator – prowadzi  śledztwo i w poszukiwaniu informacji trafia do Biblioteki Uniwersyteckiej. Akcja powieści dzieje się w Poznaniu. Po chwili bohater znajduje się „…w klimatycznej czytelni z piękną drewnianą antresolą, pośród tysięcy książek i przed wielkim monitorem do przeglądania mikrofilmów.” Nietrudno zidentyfikować to klimatyczne wnętrze, tak, … Read more