Co robić (a czego nie robić) podczas kwarantanny? – podpowiadają utwory Edwarda Goreya. Część druga

W dzisiejszym odcinku przewodnika po kwarantannowym czasie przywołamy część abecadłowego dorobku Edwarda Goreya – wiadomo, że nie ma nic ważniejszego w życiu bibliotekarza, niż alfabet!

Pewnego pięknego dnia Gorey zainspirował się tradycją anglosaskich, moralizatorskich elementarzy. Narysował i napisał więc kilka dziełek stylizowanych  na dziecięce wyliczanki do nauki liter.  Mimo tejże konwencji w zdecydowanie najpopularniejszym goreyowskim abecadle Gashlycrumb Tinies (Cmentarzyk*) dzieci grają dosyć… martwą rolę.

The Eclectic Abecedarium (Eklektyczne Abecadło) jest książką mniej znaną, ale na pewno wartą zauważenia. Wydanie, które widzimy na zdjęciu jest wersją bardziej przystosowaną do przeciętnego czytelnika. Istnieje jeszcze o wiele bliższa oryginałom miniaturowa wersja, o taka malutka – klik. Wydrukowano ją w nakładzie czterystu kopii, Gorey każdą ponumerował i podpisał, jedną czwartą nawet ręcznie pokolorował! A Wy co, nadal nie wiecie co robić całymi godzinami?

No dobrze, ale przechodząc do sedna – pewnie zastanawiacie się co (dalej) robić (a czego nie robić) podczas kwarantanny. Na całe szczęście w tym eklektycznym abecadle kryje się wiele mądrości, które spieszymy Wam przekazać.

„Szczęśliwy ten, który
Rozplątuje sznury.” (tłum. własne)

Nie każdy jest rybakiem, czy scenografem, żeby mieć w domu imponujące metraże sznura. Nie martwcie się jednak, rozplątywać i rozwiązywać można wiele rzeczy – kable, rajstopy po praniu, rękawy w szufladach, włosy, sznurowadła, psie smycze, ugotowany makaron, frędzle od dywanu, skołtunioną sierść, korzenie roślin doniczkowych, firanki, nici, wełniane szaliki, a nawet konflikty międzyludzkie (podobno). Możliwości jest wiele. Jeśli nie napotkacie w swoich czterech ścianach niczego splątanego, postarajcie się o to sami. Nie pozwólcie, żeby umiejętność chwytu  pęsetkowego odeszła do lamusa! Satysfakcja z własnej zręczności i poczucie połączenia dłoń-mózg gwarantowane.

„Pies jest psem.
Nie dla niego dżem!” (tłum. własne)

Nie faszerujcie psa dżemem, to po prostu nie jest dobry pomysł. Nawet jeśli bardzo prosi, a Wy bardzo chcecie, musicie wytrzymać tę próbę. Jeśli nie macie swojego czworonoga, nie nawołujcie do siebie psów z okolicy, żeby dawać im dżem. Sąsiedzi będą się niepokoić, a psie brzuchy będą boleć (to na pewno). Jest wiele pożyteczniejszych rzeczy, które można robić w tym dziwnym czasie, więc opamiętajcie się!

Dziękuję za uwagę. Ciąg dalszy nastąpi.
Martyna Bolanowska

* Tłumaczenie tytułu – Michał Rusinek.
Źródło ilustracji: E. Gorey, The Eclectic Abecedarium, wyd. Pomegranate, San Francisco, 2008 , s. 23, 39.

Licencja Creative Commons Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.

 

Afroteka= Stop stereotypom o Afryce #10

Okładka książki Syn Agaty Mudo

Drogi Czytelniku!

Syn Agaty Mudio (oryg. Le fils d’Agatha Moudio) autorstwa Francisa Bebeya jest przedmiotem rozważań marcowej Afroteki. Francis Bebey był pisarzem i kompozytorem pochodzenia kameruńskiego, urodził się w 1929 roku w nadmorskim regionie Duala, zmarł w 2001 roku w Paryżu. Był autorem wielu powieści, wierszy, sztuk teatralnych. W jego dorobku literackim znalazła się również literatura faktu. Jego zaangażowanie w krzewienie kultury afrykańskiej poza granicami Czarnego Lądu zaowocowała przyznaniem mu pośmiertnie w 2013 roku Nagrody – Grand Prix de la Mémoire.

Długa i burzliwa historia Kamerunu ostatecznie doprowadziła kraj do odzyskania niepodległości w 1960 roku z rąk Wielkiej Brytanii i Francji – stąd językami urzędowymi są tutaj języki francuski i angielski. Kraj mający kształt trójkąta położony jest w Środkowej Afryce nad zatoką Gwinejską, graniczy między innymi z Nigerią. Stolicą państwa jest Jaunde. Kamerun pod względem wielkości zajmuje pięćdziesiąte trzecie miejsce wśród wszystkich państw świata. Swoją nazwę zawdzięcza Portugalczykom, którzy w XV stuleciu odkryli ujście rzeki Wuri, nadając jej miano rzeki krewetek Rio dos Cameroes.

Powieść Syn Agaty Mudio została opublikowana w 1967 roku. Za ten debiut autor w 1968 roku otrzymał Grand Prix Litteraire de L’Afrique Noire.

W Polsce powieść ukazała się w 1971 roku nakładem Wydawnictwa Czytelnik. Z języka francuskiego przekładu dokonała Krystyna Arciuch. Jest to jedyna pozycja tegoż autora, która jest dostępna na polskim rynku wydawniczym.

Akcja powieści rozgrywa się w ubogiej osadzie rybackiej na obrzeżach Duali, w trakcie ostatnich lat panowania kolonialnego. Do życia miejscowych chłopów i rybaków wkracza whisky Johnny Walker, pieniądze, marzenia o pracy w mieście i o domu takim, w jakim mieszka biały człowiek. Rodzą się nowe ambicje i animozje. Głównym bohaterem jest Mudiki, 23 letni jedyny syn Maa Medi. Zgodnie z tradycją przodków mężczyzna jest w odpowiednim wieku żeby założyć rodzinę. Wybór jego przyszłej żony został już dokonany, jest nią 14-letnia Fanny, córka Tangi, najbliższego przyjaciela ojca Mudiki.

Jednak prawdziwą miłością głównego bohatera jest piękna Agata Mundio – kobieta afrykańska czasów nowożytnych, wyzwolona, lubiąca wytworne stroje, bywająca często w mieście, lubiąca kontakty z białymi.

Syn Agaty Mudio to ponadczasowa powieść o mężczyźnie, który chcąc poszanować tradycje i decyzje starszyzny plemiennej, stawia na szali własne szczęście. W powieści tej poruszana jest tematyka małżeństw aranżowanych, widzianych z perspektywy mężczyzny. Tytułowy bohater, Mudiki, jest przedstawiany jako dojrzały emocjonalnie mężczyzna, który wiedząc, że nie jest biologicznym ojcem dzieci swoich żon (Fanny i Agaty), uznaje je i wychowuje jak swoje. Autor ukazuje, że dla Afrykańczyków dumą jest posiadanie licznego potomstwa (więzy krwi schodzą przy tym na plan dalszy), które stanowi o pozycji mężczyzny i wartości kobiety.

Myślę, że tytuł jest trochę mylący – według mnie powieść powinna nosić tytuł Mąż Agaty Mudio.

Polecam, 

Marzena Kowalska

Francis Bebey, Syn Agaty Mudio, tłum. Krystyna Arciuch, Wydawnictwo Czytelnik 1971 Warszawa.

Licencja Creative Commons

Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Co robić (a czego nie robić) podczas kwarantanny? – podpowiadają utwory Edwarda Goreya. Część pierwsza

Wszyscy na pewno wiecie jakie zachować środki ostrożności w tych dziwnych czasach i czerpiecie rzetelne informacje ze stron takich jak WHO… więc ten wpis nie będzie o tym. Możliwe, że niektórzy z Was cierpią z powodu kwarantannowej nudy, no bo właśnie, co robić całymi dniami? Ktoś wstanie i powie, że czytać książki, oglądać filmy – … Read more

Afroteka= Stop stereotypom o Afryce #9

Drogi Czytelniku! W miesiącu luty zachęcam Cię do przeczytania debiutu literackiego nigeryjskiej pisarki Ayobami Adebayo, która studiowała na Uniwersytecie Obafemi Awolowo w Ife, uzyskując tytuł magistra literatury angielskiej. Ayobami Adebayo była uczennicą Chimamandy Ngozi Adichie. Powieść Zostań ze mną (oryg. Stay with Me) została opublikowana w 2017 roku przez wydawnictwo Conongate Books. Nominowana była do … Read more

Maria Nurowska w Bibliotece Uniwersyteckiej w Poznaniu

Maria Nurowska odwiedziła w czwartek, 13 lutego, wystawę Etyka zwierząt. Jest jedną z najwybitniejszych i najpoczytniejszych polskich pisarek. Spod jej pióra wyszło ponad trzydzieści książek. Prezentowana na wystawie książka Nakarmić wilki to niezwykła historie przyjaźni ludzi i wilków. Na zdjęciu autorka składa autograf z dedykacją dla Czytelników Biblioteki Uniwersyteckiej. Książki Marii Nurowskiej są znane i … Read more